Rivian đặt cược lớn vào công nghệ tự lái trong bối cảnh nhiều thách thức

Trong cuộc họp công bố báo cáo tài chính kéo dài một giờ tối qua, CEO Rivian là RJ Scaringe đã dành ít thời gian hơn để nói về tiến độ sản xuất dòng xe SUV R2 quan trọng, thay vào đó ông tập trung quảng bá cho tham vọng xe tự hành hãy còn chưa được kiểm chứng của công ty.

Nhưng công ty sẽ phải đối mặt với một bài thử nghiệm quan trọng vào cuối năm nay, thời điểm họ triển khai tính năng lái rảnh tay điểm-đến-điểm — đầu tiên là cho chính các nhân viên thử nghiệm và kiểm định vào năm 2026, và sau đó đến tay khách hàng vào năm 2027. Tiếp theo đó, Rivian cho biết họ sẽ ra mắt những chiếc xe robotaxi đầu tiên hợp tác cùng Uber vào năm 2028. Tóm lại, hai năm tới sẽ quyết định việc Rivian thành công hay thất bại trong canh bạc đầy rủi ro nhằm trở thành một tên tuổi tự hành toàn diện.

"Chúng tôi tin rằng tính năng tự lái là yếu tố khác biệt chính của sản phẩm, động lực thúc đẩy thị phần và là cỗ máy tạo giá trị lâu dài", Derek Mulvey, Phó chủ tịch phụ trách tài chính, phát biểu trong cuộc họp.

Thành công không phải điều chắc chắn. Tesla đang nắm lợi thế dẫn đầu rất lớn với hệ thống Full Self-Driving (Supervised) trên hơn 1,7 triệu xe đang lưu hành của khách hàng. Nhưng việc cố gắng bắt kịp các tính năng hỗ trợ lái của Tesla — đồng thời tự thiết kế chip bán dẫn riêng, mua sắm cảm biến đắt đỏ và chi trả cho năng lượng điện toán AI khổng lồ — là một canh bạc tài chính khổng lồ, đặc biệt khi Rivian vẫn đang chật vật để sản xuất và bán ra dòng xe đại trà R2 ở quy mô lớn. (R2 gần đây đã trở thành mẫu xe bán chạy nhất của Rivian tính theo doanh số, vì vậy tiến độ vẫn đang tiếp diễn).

Nhưng vẫn chưa rõ liệu Rivian coi R2 là mẫu xe quyết định sự sống còn hay việc giải quyết bài toán tự lái mới là nhân tố quyết định thực sự. Điều này đặt công ty vào thế cân bằng khó khăn: vừa ra mắt một mẫu xe điện đại trà đầy tham vọng, vừa tự tái định hình bản thân thành một cỗ máy tự lái toàn diện.

Tất nhiên, bản thân tính năng đó phải hoạt động hiệu quả thì Rivian mới có thể thành công. Trong cuộc họp, Scaringe tiết lộ rằng ông đã sử dụng hệ thống lái điểm-đến-điểm mới trong hành trình đi làm mỗi ngày của mình, gọi đó là một trải nghiệm tuyệt vời. Ông tiếp tục:

Do đó, quan điểm của chúng tôi là tính năng này sẽ trở thành một động lực lớn thúc đẩy nhu cầu. Và tôi nghĩ vẫn chưa rõ mức độ nhanh chóng mà toàn bộ — bạn biết đấy, toàn bộ thị trường Mỹ và toàn bộ thị trường ô tô — bắt đầu chuyển hướng sang việc thực sự mong muốn điều này, và đây sẽ là một tiêu chí mua hàng quan trọng. Nhưng chắc chắn, chúng ta đang ở giai đoạn đầu của một điểm uốn khi ngày càng có nhiều người tiếp cận được với những gì công nghệ này có thể làm… Chúng tôi thực sự nghĩ rằng đây là một động lực rất lớn, về mặt dài hạn, đối với thị phần của chúng tôi.

Tuy nhiên, Scaringe lại tỏ ra kín tiếng về các chi tiết khác. Khi được hỏi về tỷ lệ lựa chọn gói Autonomy Plus của Rivian — nói cách khác là tỷ lệ phần trăm khách hàng mua hoặc đăng ký phần mềm này trên tổng lượng khách hàng — vị tổng giám đốc từ chối chia sẻ con số chính xác. "Tỷ lệ lựa chọn Autonomy Plus đã vượt quá mong đợi của chúng tôi", ông nói, "và chúng tôi vô cùng khích lệ bởi điều đó."

Các giám đốc điều hành của Rivian chắc chắn đang tỏ ra ganh tị với tỷ lệ lựa chọn FSD của Tesla: Hơn 75 phần trăm người mua xe Tesla mới tại Bắc Mỹ đã chọn mua FSD trong quý 3 năm 2026, theo báo cáo gần đây của hãng. Trong khi đó, Rivian ghi nhận doanh thu 605 triệu USD từ mảng phần mềm và dịch vụ đăng ký trong quý 3 năm 2026, tăng 45 phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Và Rivian mang về 256 triệu USD lợi nhuận từ phần mềm và dịch vụ, tăng 102 triệu USD so với năm ngoái, với biên lợi nhuận mạnh mẽ đạt 42 phần trăm.

Rivian có khả năng sẽ chi tiêu nhiều hơn số tiền kiếm được khi họ liên tục mua sắm các hệ thống máy tính và AI đắt đỏ. Trong cuộc họp, công ty chỉ ra rằng chip máy tính, bộ nhớ và các linh kiện điện tử đang ngày càng đắt đỏ hơn. Họ cũng cảnh báo rằng việc bổ sung hai bộ vi xử lý và cảm biến lidar đắt tiền vào một số phiên bản R2 có thể ăn mòn lợi nhuận mà họ kỳ vọng thu được từ việc sản xuất dòng xe này với số lượng lớn.

Hệ thống điểm-đến-điểm sẽ phải đối mặt với những rào cản của riêng nó, bao gồm các tình huống ngoại lệ và sự phức tạp khi lái xe trong đô thị. Một vụ tai nạn xe hơi có thể làm tổn hại đến thương hiệu và uy tín của Rivian, giống như những gì Tesla từng trải qua nhiều lần với FSD. Và ngay cả khi Rivian dự định triển khai tính năng này theo hướng yêu cầu tài xế luôn giám sát chủ động, công ty có khả năng vẫn sẽ phải đối mặt với các thách thức pháp lý khi mọi thứ không thể tránh khỏi việc xảy ra sai sót.

Chắc chắn là Rivian không thể đủ khả năng ngồi ngoài cuộc và nhường ngai vàng tự lái cho Tesla và Waymo. Công nghệ tự lái có thể giúp Rivian thu về lợi nhuận lớn theo phong cách của một công ty phần mềm, nhưng việc phải chi trả cho sự phát triển AI đắt đỏ trong khi vẫn cố gắng sản xuất R2 ở quy mô lớn khiến một hoặc hai năm tới trở thành giai đoạn rủi ro nhất trong lịch sử của họ.