Jensen Huang rời Nvidia: Sự kết thúc của một kỷ nguyên lãnh đạo tầm nhìn

Jensen Huang và sự suy tàn của hình mẫu CEO tầm nhìn

Vào ngày 6 tháng 1 năm 2025, CEO Nvidia Jensen Huang đã có khoảnh khắc tỏa sáng như một ngôi sao nhạc rock. Ông bước lên sân khấu trong sự hò reo của 14.000 người hâm mộ và những người có tầm ảnh hưởng, khoác trên mình chiếc áo khoác da đen đặc trưng dưới ánh đèn sân khấu rực rỡ.

Giờ đây, ít ai còn tung hô Jensen Huang. Ông đã rời Nvidia sau khi dính líu đến hai vụ bê bối buôn lậu chip và cáo buộc ngoại tình, bao gồm cả mối quan hệ với một gián điệp Trung Quốc trong thời gian ông đang giao thiệp với Tổng thống Donald Trump.

Thế giới đang theo dõi liệu bê bối này có làm chao đảo ngành công nghiệp AI của Mỹ và gây bất ổn cho thị trường chứng khoán hay không. Lý do là vì Huang không chỉ điều hành công ty trị giá 5 nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới, mà còn là nhà lãnh đạo tầm nhìn kiểm soát các GPU thiết yếu cho sự bùng nổ AI toàn cầu, một công ty chiếm tới 6% chỉ số S&P 500. Đáng chú ý, ông không hề có kế hoạch kế nhiệm nếu rời đi.

Vị CEO 63 tuổi từng nói rằng ông muốn chết ngay tại nơi làm việc; ông từng gợi ý sẽ làm việc đến năm 90 hoặc 100 tuổi, sau đó tiếp tục dẫn dắt công ty dưới hình hài một robot.

Việc thay thế Huang không hề dễ dàng, một phần vì ông không có cấp phó. Khoảng 60 nhân viên báo cáo trực tiếp cho CEO. "Ông ấy xây dựng công ty xung quanh mình, và mọi thứ diễn ra ở đó đều chảy qua ông ấy," Tom Mainelli, nhà phân tích tại IDC và cựu nhà báo công nghệ, cho biết.

"Jensen chính là Nvidia, và Nvidia chính là Jensen," Jon Peddie, một nhà phân tích ngành máy tính đã theo dõi Nvidia từ những ngày đầu, chia sẻ.

Nhưng Nvidia không còn là Jensen nữa. Ông đã rời bỏ công ty mà mình đồng sáng lập cách đây 33 năm. Đây là sự kết thúc của một kỷ nguyên, không chỉ đối với Nvidia, vì Jensen Huang là ví dụ cuối cùng về một CEO sáng lập có tầm nhìn và khả năng trình diễn thực thụ trong làng công nghệ.

"Ông ấy vừa là người có tầm nhìn, vừa là nhà lãnh đạo chiến thuật, gần giống nhất với Steve Jobs mà ngành công nghệ từng có," Pat Moorhead, nhà phân tích trưởng tại Moor Insights & Strategy, nhận định.

Elon Musk không thực sự là người sáng lập Tesla và có lịch sử về những lời hứa không thành, trong khi Mark Zuckerberg của Meta cho đến nay vẫn chưa chứng tỏ được mình là người có tầm nhìn hay khả năng trình diễn. Larry Page và Sergey Brin của Google đã rút lui vào năm 2019, để lại công ty cho Sundar Pichai, trong khi Microsoft và Apple đều đã thay đổi lãnh đạo hai lần kể từ thời Bill Gates và Steve Jobs.

Một số người cho rằng Steve Jobs đã phá vỡ khuôn mẫu CEO truyền thống, nhưng ông lại tạo ra một khuôn mẫu của riêng mình. Huang là một trong vô số lãnh đạo công nghệ đi theo tấm gương đó bằng cách giới thiệu sản phẩm trong các bài thuyết trình, mặc một món đồ nhận diện duy nhất như chiếc áo cổ lọ đen của Jobs, và đôi khi còn trêu đùa về "một điều nữa" (one more thing) để tạo bất ngờ.

Tôi từng nghĩ Huang cũng chỉ là kẻ bắt chước Jobs khi thấy ông mặc chiếc áo khoác đen. Không giống như Jobs, Huang thường tổ chức các buổi thuyết trình ngay cả khi không có nhiều tin tức mới; ông thích nhắc lại những thành tựu cũ như thể chúng là điều mới mẻ.

Nhưng ngay cả khi không có phong thái như Jobs, Huang vẫn có những công nghệ thú vị và rất thích trình diễn chúng trên sân khấu. Ông biết cách khiến mọi người hào hứng với tương lai của điện toán hình ảnh thông qua đồ họa game, mô phỏng vật lý, nhận diện hình ảnh, mô phỏng thời tiết bằng AI và các robot có thể huấn luyện trong môi trường ảo.

Nvidia của ông cũng cố gắng giáo dục mọi người về cách thức hoạt động của GPU; tôi vẫn nhớ năm 2008 khi Nvidia mời nhóm Mythbusters đến để trình diễn sự khác biệt giữa xử lý tuần tự và xử lý song song bằng cách dùng súng bắn sơn 1.100 vòi để "vẽ" bức Mona Lisa trong một lần bắn.

Điều tôi không biết hồi đó là Huang là một nhà sáng lập có tầm nhìn. Ông đã đưa Nvidia đến với danh tiếng và tài sản thông qua hàng loạt vụ đặt cược lớn.

Năm 1996, ba năm sau khi đồng sáng lập công ty tại một quán ăn Denny's, Nvidia suýt phá sản khi làm chip đồ họa thất bại cho máy chơi game Sega Dreamcast. Dù không giao được chip đó, Huang vẫn thuyết phục được Sega đầu tư 5 triệu USD sau đó, theo tờ The Wall Street Journal năm 2024.

Nvidia có hoạt động được nếu không có Huang?

Ngay cả khi không có người kế nhiệm được chỉ định, các nhà phân tích không nghĩ Nvidia đang gặp rắc rối lớn. "Đây là cú sốc chứng khoán, không phải cú sốc kinh doanh trong năm tới. Lộ trình và sản xuất đã được chốt đến năm 2027," Pat Moorhead nói. "Câu hỏi đặt ra là liệu Nvidia có tiếp tục sáng tạo với tốc độ của Jensen khi các kế hoạch đó kết thúc hay không."

"Người sáng lập có tầm nhìn, người thiết lập văn hóa, lãnh đạo, phát ngôn viên ngành AI... đó mới là mất mát thực sự. Chúng tôi không nghĩ bất cứ điều gì thay đổi về mặt chiến lược," Ben Bajarin, nhà phân tích tại Creative Strategies, cho biết. "Lộ trình sản phẩm đã được thiết lập và vẫn mạnh mẽ. Nvidia vẫn là công ty có vị thế tốt nhất để triển khai lộ trình của mình ở quy mô lớn nhờ chuỗi cung ứng đã được khóa chặt."

"Ông ấy là người trình diễn, người bán hàng và người có tầm nhìn hoàn hảo cho Nvidia, vì vậy ông ấy sẽ rất khó bị thay thế," Tom Mainelli từ IDC nhận định. "Nhưng lộ trình công nghệ của công ty vẫn vững chắc và đội ngũ đằng sau ông ấy vẫn ở đó. Việc chọn đúng người thay thế sẽ là chìa khóa."

"Không ai trong công ty thực sự muốn bước vào vị trí của ông ấy, vì vậy một người ngoài cuộc sẽ phải được tìm kiếm," Jon Peddie từ Jon Peddie Research nói. "Bất cứ ai đó sẽ không phải là Jensen, sẽ không có cùng tham vọng, cùng các mối quan hệ, cùng tầm nhìn hay cùng lòng can đảm để thực hiện những vụ đặt cược lớn, dài hạn."