Đánh giá laptop Nvidia RTX Spark: Hiệu năng AI khủng nhưng không phải để chơi game

Nvidia bây giờ đã tự sản xuất CPU cho laptop. Cảm giác viết điều này nghe vẫn thật lạ lẫm!

Trong suốt tháng qua, PCWorld đã thử nghiệm khắt khe một số dòng laptop chạy nền tảng RTX Spark mới của Nvidia, bao gồm Microsoft Surface Laptop Ultra, HP OmniBook Ultra và chiếc Asus ProArt P16 bản siêu cao cấp giá 7.000 USD sở hữu tới 128GB bộ nhớ hợp nhất mà tôi đã đánh giá. Chúng tôi đã thử nghiệm hiệu năng sử dụng hàng ngày, chơi game và chạy các mô hình AI cục bộ từ các mô hình ngôn ngữ nhỏ gọn cho đến mô hình gpt-oss khổng lồ với 120 tỷ tham số của OpenAI. Tôi thậm chí còn đem chiếc ProArt đỉnh cao này đọ sức với cỗ máy bàn GeForce RTX 5090 quái vật của mình trong một trận chiến AI nảy lửa.

Vậy sau nhiều tuần vọc vạch, thử nghiệm, chấm điểm và vắt kiệt sức những cỗ máy này, bạn thực sự có thể kỳ vọng điều gì từ một chiếc laptop RTX Spark?

Khá nhiều thứ — chỉ là có lẽ không theo những cách mà bạn mong đợi.

AI là siêu năng lực của RTX Spark

Laptop RTX Spark là những cỗ máy AI theo nghĩa đen — không phải vì Windows có nút Copilot hay vì từ "AI" được chèn vào các trang quảng cáo, mà bởi vì phần cứng được thiết kế riêng để chạy các tác vụ AI nặng nề ngay trên thiết bị.

Bí quyết nằm ở bộ nhớ và cách nó tương tác với đồ họa tích hợp đẳng cấp RTX 5070 của Nvidia. Các dòng laptop chơi game truyền thống thường ghép nối bộ nhớ hệ thống với một GPU rời có sẵn một lượng VRAM siêu nhanh nhỏ hơn rất nhiều. Ngược lại, RTX Spark gom CPU Arm 20 nhân và GPU Blackwell mạnh mẽ vào chung một bể bộ nhớ hợp nhất lớn mà cả hai đều có thể truy cập. Kiến trúc bất thường đó cũng là lý do tại sao bạn không thể tự lắp ráp một chiếc máy bàn RTX Spark tương đương. Laptop RTX Spark có thể trang bị tới 128GB loại bộ nhớ này, và trên chiếc ProArt 16, tôi đã có thể dành khoảng 96GB cho GPU.

Nghe có vẻ là một chi tiết kỹ thuật cao siêu. Nhưng nó cho phép RTX Spark làm được những điều vô cùng điên rồ.

Máy bàn của tôi cũng có tổng cộng 128GB bộ nhớ hệ thống, cùng với card đồ họa GeForce RTX 5090 — dòng card màn hình phổ thông mạnh nhất mà Nvidia từng tạo ra. Nhưng chỉ có 32GB bộ nhớ được gắn trực tiếp vào GPU dưới dạng VRAM — một khi đã đầy, nó sẽ phải chuyển sang dùng RAM phổ thông của máy tính với tốc độ chậm hơn nhiều. Khi tôi giao cùng một khối lượng công việc nghiên cứu khổng lồ với mô hình gpt-oss 120 tỷ tham số của OpenAI cho cả hai hệ thống, chiếc ProArt đã xử lý xong tổng cộng 472.084 token trong 3 phút 33 giây. Trong khi đó, cỗ máy bàn RTX 5090 dũng mãnh của tôi mất tới 52 phút 51 giây.

Một chiếc laptop nặng chưa tới 2kg đánh bại dàn máy bàn RTX 5090 tới gần 20 phút là một điều điên rồ. Nhưng RTX Spark không chiến thắng vì GPU của nó mạnh hơn — thực tế là không hề. Nếu cho cả hai hệ thống một tác vụ vừa vặn hoàn hảo trong vùng VRAM GDDR7 siêu nhanh 32GB của RTX 5090, GPU của máy bàn sẽ chiến thắng áp đảo. Tác vụ cụ thể này đòi hỏi một lượng bộ nhớ có thể truy cập bởi GPU lớn khủng khiếp, và đó chính xác là thứ mà RTX Spark được chế tạo để cung cấp.

Giống như nhân vật Liam Neeson trong phim Taken, RTX Spark xuất sắc trong "một tập hợp kỹ năng rất đặc biệt". Nếu bạn đang chạy các mô hình AI cục bộ khổng lồ, thiết bị này có thể làm những công việc mà laptop thông thường đơn giản là không thể. Bạn có thể chạy chúng mà không phải trả tiền cho từng token trên đám mây, với dữ liệu nằm ngay trên chiếc PC của bạn. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ hỏi ChatGPT những câu hỏi qua trình duyệt web hoặc thử sức với các mô hình cục bộ nhỏ hơn, bạn không cần đến thứ này. Và nếu bạn đang nghĩ đến việc chi 7.000 USD cho một chiếc laptop RTX Spark chỉ để dùng AI, bạn tốt hơn hết nên có những công việc thực sự cần tận dụng toàn bộ số bộ nhớ đó. Số tiền 7.000 USD đó có thể mua được rất nhiều tài nguyên AI trên mây.

Đúng vậy, RTX Spark cũng chơi được game

GPU Blackwell tích hợp của RTX Spark cũng cực kỳ mạnh mẽ, đặc biệt khi xét đến việc nó nằm chung trên một đế với CPU. Michael Crider của PCWorld đã dành nhiều ngày chơi game trên RTX Spark với chiếc OmniBook Ultra của HP, trong khi Mark Hachman thử nghiệm Surface Laptop Ultra của Microsoft. Những cỗ máy này hoàn toàn có thể chơi các tựa game hiện đại, bắt kịp tốc độ tương đương card đồ họa rời GeForce RTX 5070 của Nvidia. Đó quả là một điều tuyệt vời đối với đồ họa tích hợp!

Bạn cũng nhận được trọn bộ tính năng RTX của Nvidia. Công nghệ nâng cấp hình ảnh DLSS và tạo khung hình có thể tăng mạnh hiệu suất trong các tựa game được hỗ trợ; Mark đã chứng kiến Cyberpunk 2077 nhảy vọt lên tốc độ khung hình ba chữ số ngay khi bật các tính năng đó. Đó là một thành tích vô cùng ấn tượng đối với đồ họa tích hợp.

Nhưng nếu bạn chủ yếu tìm kiếm một chiếc laptop chơi game, đừng mua những máy này.

Kết quả thử nghiệm của Mike cho thấy các laptop GeForce truyền thống mang lại hiệu năng chơi game tốt hơn với mức giá rẻ hơn nhiều. Chúng tôi thậm chí còn so sánh kết quả của anh ấy với chiếc ProArt 128GB của tôi để xem liệu tất cả bộ nhớ hợp nhất bổ sung đó có giúp ích gì cho game hay không, và kết quả là hoàn toàn không có chút khác biệt nào. Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên: Cyberpunk không cần tới 96GB bộ nhớ GPU, nhưng một mô hình AI 120 tỷ tham số thì chắc chắn rất cần.

Hãy coi khả năng chơi game như một phần thưởng thêm rất tuyệt vời. RTX Spark đủ mạnh để bạn bật những tựa game nặng sau khi đã hoàn thành các tác vụ AI, nhưng việc bỏ ra số tiền lớn mua RTX Spark chỉ để chơi game thì cũng vô lý như mua một cỗ máy trạm Threadripper chỉ để lướt Facebook.

Đây cũng là một chiếc laptop bình thường một cách đáng ngạc nhiên

Một trong những điều kỳ lạ nhất về RTX Spark là cảm giác thông thường mà nó mang lại khi bạn không bắt nó gánh những tác vụ kỳ lạ. Với tất cả phần cứng bất thường ẩn giấu bên dưới, bạn vẫn có thể mở những cỗ máy này lên và sử dụng Windows 11 giống như bất kỳ chiếc PC nào khác.

Mark đã dành hơn một tuần đưa Surface Laptop Ultra của Microsoft qua các bài kiểm tra truyền thống của PCWorld và nhận thấy 20 nhân CPU Arm mang lại hiệu năng đa nhân xuất sắc, trong khi hiệu năng đơn nhân ít ấn tượng hơn đáng kể. Điều đó rất quan trọng đối với việc sử dụng hàng ngày vì việc có 20 nhân không đồng nghĩa mọi thao tác sẽ tự động nhanh hơn 20 lần. Rất nhiều tác vụ phổ biến vẫn phụ thuộc nhiều vào một hoặc một vài luồng xử lý, bao gồm nhiều công việc văn phòng và độ phản hồi chung của ứng dụng.

Thời lượng pin cũng không phải là phép màu từ kiến trúc Arm. Mark ghi nhận khoảng 10 giờ sử dụng từ Surface Laptop Ultra trong bài kiểm tra làm việc văn phòng của PCWorld — hoàn toàn đáng nể, nhưng không có gì mang tính cách mạng. Tuy nhiên, một khi bạn thực sự giải phóng các khả năng đặc trưng của RTX Spark, giới hạn vật lý sẽ lộ rõ. Trong một lần chạy mô hình AI nặng, quạt tản nhiệt của chiếc ProArt 16 rú lên như thể muốn bay vào không gian, trong khi tác vụ đó ngốn tới 46% dung lượng pin chỉ trong 33 phút.

Việc bạn có thể chạy một mô hình 120 tỷ tham số cục bộ trên một chiếc laptop mỏng nhẹ vẫn là một điều kỳ diệu. Chỉ là đừng đi quá xa nguồn điện khi bạn đang làm việc đó.

Windows trên kiến trúc Arm vẫn là một dấu hỏi lớn

Điểm nghẽn khác của RTX Spark chính là kiến trúc Arm. Windows trên Arm hiện đã có sự tiến bộ vượt bậc so với trước đây, với lớp dịch thuật Prism của Microsoft xử lý phần lớn phần mềm Windows x86 truyền thống và sự hỗ trợ gốc cho Arm tiếp tục mở rộng. Phần lớn thời gian, bạn có thể đơn giản sử dụng máy tính của mình mà không cần bận tâm đến tập lệnh xử lý bên dưới. Đó là một bước tiến vượt bậc so với tình trạng của Windows trên Arm chỉ một hoặc hai năm trước.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa hoàn toàn đạt đến mức "không bao giờ phải bận tâm". Mark đã gặp một số rắc rối về phần mềm trong quá trình thử nghiệm Surface, bao gồm việc phải dùng phiên bản thử nghiệm (beta) của Adobe Premiere vì phiên bản chính thức chưa hỗ trợ đúng mức GPU của RTX Spark.

Điều đó không nên làm mọi người sợ hãi, nhưng tôi khuyên bạn nên tìm hiểu kỹ hệ thống phần mềm của riêng mình trước khi chi vài nghìn USD cho những cỗ máy này, đặc biệt nếu công việc mưu sinh của bạn phụ thuộc vào các tiện ích chuyên dụng, trình điều khiển, trình cắm (plug-in) hoặc một phần mềm Windows ẩn dụ nào đó được viết từ thời Tổng thống Bill Clinton. RTX Spark là một nền tảng thế hệ đầu tiên đang thực hiện những điều khác thường.