Cuộc chiến trung tâm dữ liệu AI tại Maine định đoạt cục diện Thượng viện Mỹ

Cuộc đối đầu nảy lửa tại bang Maine

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Susan Collins của bang Maine đang đứng giữa chiến dịch bảo vệ chiếc ghế của mình thì một khán giả chen ngang trong cuộc tranh luận cuối cùng của kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. "Tôi thực sự hoảng sợ," một người đàn ông hét lên. "Các trung tâm dữ liệu AI đang hủy hoại khí hậu và đầu độc nguồn nước của chúng ta." Bà Collins đã gạt đi lời phàn nàn này và gắn kết người đàn ông với đối thủ thuộc đảng Dân chủ của bà, Troy Jackson. Tuy nhiên, nỗi sợ hãi đang lan truyền khắp hội trường không dễ gì bị dập tắt. Chỉ vài ngày trước khi cử tri bước vào các điểm bỏ phiếu, sự bùng nổ nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu ngốn tài nguyên đã biến thành một trong những vấn đề tranh cử dễ bùng nổ nhất tại Maine.

Bang Maine từng gây chú ý toàn quốc vào tháng 4 khi cơ quan lập pháp tiểu bang thông qua dự luật áp lệnh tạm hoãn đầu tiên tại Mỹ đối với các trung tâm dữ liệu lớn - trước khi Thống đốc Janet Mills phủ quyết dự luật này 10 ngày sau đó. Dù vậy, cuộc đấu tranh vẫn không hề hạ nhiệt khi các thị trấn khắp tiểu bang áp dụng lệnh tạm hoãn ngắn hạn hoặc đưa vấn đề mở rộng trung tâm dữ liệu ra trưng cầu ý dân. Trong một cuộc thăm dò vào tháng 9 do UMass Lowell và YouGov thực hiện, 76% người tham gia cho biết họ phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu tại cộng đồng của mình, với 58% phản đối mạnh mẽ.

Cuộc đua vào Thượng viện đầy gay cấn của Maine được định hình là cuộc đua đắt đỏ nhất tính theo đầu người trong lịch sử Mỹ, với phe Dân chủ chi khoảng 81 triệu USD và phe Cộng hòa chi 114 triệu USD dự kiến. Phần lớn dòng tiền tranh cử này đến từ chính ngành công nghiệp mà người dân Maine và các vùng nông thôn trên cả nước đang phải đấu tranh chống lại trong hơn một năm qua. Kết quả của cuộc đua sẽ góp phần quyết định đảng nào kiểm soát Thượng viện và định hình chính sách AI lẫn trung tâm dữ liệu liên bang, ảnh hưởng đến việc xây dựng không chỉ riêng cư dân Maine mà trên toàn quốc.

Đất rẻ và nguồn nước dồi dào

Bang Maine và các tiểu bang nông thôn khác đang trở thành mục tiêu hàng đầu cho các trung tâm dữ liệu mới. Trong khi các thành phố lớn cạn kiệt đất đai và nguồn điện, Maine lại sở hữu quỹ đất rẻ dồi dào, các nhà máy công nghiệp bỏ hoang cùng nguồn nước phong phú nhờ hệ thống sông ngòi chằng chịt. Nhận thức rõ mức độ quan trọng, các công ty công nghệ lớn và quỹ đầu tư tư nhân liên quan đến AI đã đầu tư hàng triệu USD vào các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ để lấy lòng người dân địa phương đầy hoài nghi.

Vấn đề này đã châm ngòi cho các cuộc tranh luận địa phương gay gắt, khiến các thị trấn và thành phố trên khắp tiểu bang ban hành lệnh cấm tạm thời trong mùa hè này. Molly White, nhà nghiên cứu, lập trình viên kiêm tác giả của trang Tech Influence Watch, cho biết cử tri đang rất chú ý đến vấn đề này vì họ liên kết các trung tâm dữ liệu với chi phí tiện ích tăng cao.

Các nhà phát triển trung tâm dữ liệu và đồng minh chính trị thường vẽ ra viễn cảnh tạo việc làm dài hạn cho các cộng đồng nông thôn Maine - một lời hứa mà các nhà kinh tế học cho rằng hiếm khi thành hiện thực. Trên thực tế, nghiên cứu kinh tế chỉ ra rằng hầu như không có việc làm ròng nào được tạo ra sau khi quá trình xây dựng hoàn tất.

Hậu thuẫn tài chính từ giới công nghệ

Giới đầu tư công nghệ và AI coi Susan Collins, Chủ tịch Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện 73 tuổi thuộc đảng Cộng hòa, là một đồng minh đắc lực. Giống như hầu hết thành viên Cộng hòa tại quốc hội, bà phần lớn ủng hộ trung tâm dữ liệu và AI, dù từng tuyên bố các cơ sở này nên được đánh giá dựa trên từng trường hợp cụ thể. Bà Collins thậm chí đã tận dụng vị trí người đứng đầu Ủy ban Phân bổ Ngân sách để đảm bảo nguồn vốn liên bang trị giá 6,2 triệu USD cho một trung tâm dữ liệu siêu máy tính tại miền trung Maine.

Lập trường này đã mang lại lượng lớn tiền quyên góp tranh cử từ các nhà tài trợ thuộc Big Tech, AI và trung tâm dữ liệu cho chiến dịch tái đắc cử của bà. Danh sách các nhà tài trợ cá nhân của bà Collins bao gồm Alex Karp, đồng sáng lập kiêm CEO của Palantir; Marc Andreessen và Ben Horowitz từ quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz, cùng những cái tên từ Google, Meta và Microsoft. Gần 100 tỷ phú đã đóng góp cho chiến dịch tái đắc cử của bà dưới hình thức này hay hình thức khác.

Các siêu ủy ban hành động chính trị (Super PAC) như Quỹ Lãnh đạo Thượng viện thuộc đảng Cộng hòa đã đổ gần 42 triệu USD vào các quảng cáo khắp Maine. Elon Musk đã tài trợ 158 triệu USD cho quỹ này vào mùa hè và chi khoảng 450 triệu USD tiền túi để hỗ trợ phe Cộng hòa trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. PAC America của Musk cũng chi khoảng 2,1 triệu USD tại Maine. Trong khi đó, đối thủ của bà Collins là Troy Jackson lại không có mối liên hệ rõ ràng nào với giới công nghệ lớn hay AI, dù ông tập trung nhấn mạnh vào việc thiết lập các quy tắc quản lý cho sự phát triển của ngành này.