Tựa game độc lập Big Walk dùng AI sửa lỗi và tranh cãi bùng nổ trong giới phát triển

Tranh cãi nổ ra quanh Big Walk và AI

Những năm gần đây chứng kiến nhiều cuộc tranh luận căng thẳng về việc sử dụng các công cụ hỗ trợ bởi AI trong quá trình phát triển trò chơi, cũng như cách các nhà làm game công khai điều đó với người chơi. Cuộc tranh luận này đã bùng nổ thành một cuộc khủng hoảng thực sự trong không gian phát triển game độc lập trong tuần này, khi nhà phát triển House House của tựa game giải đố hợp tác ăn khách Big Walk công bố muộn màng về việc họ có sử dụng AI ở mức độ tối thiểu.

Sự việc này thực chất đã âm ỉ phía sau hậu trường trong nhiều tháng qua, khi các giám khảo của giải thưởng uy tín Independent Games Festival Awards thảo luận riêng tư với nhau. Tuy nhiên, mọi thứ chỉ thực sự vỡ lở vào thứ Hai khi 19 trong số hơn 50 thành viên ban giám khảo đưa ra một tuyên bố chung, khẳng định họ sẽ từ chối bỏ phiếu cho bất kỳ tựa game nào có sử dụng AI tạo sinh dưới bất kỳ hình thức nào.

Nhóm giám khảo này lưu ý về sự gia tăng đáng kể các tựa game nộp về có sử dụng công cụ AI tạo sinh, đồng thời chỉ trích những tác hại về mặt sinh thái, kinh tế, tâm lý và lao động mà AI gây ra. Họ cho rằng việc sử dụng các công cụ này vẫn chưa phải là điều tất yếu trong ngành công nghiệp game. Các giám khảo cũng thúc giục ban tổ chức IGF áp dụng một chính sách cứng rắn chống lại AI trong những năm tới, kiên quyết loại bỏ những tựa game có chứa bất kỳ thành phẩm nào do AI tạo ra.

Lời thú nhận muộn màng của House House

Mặc dù tuyên bố của giám khảo không chỉ đích danh trò chơi nào, nhưng đến sáng thứ Ba, một cái tên được nhiều người yêu thích đã trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận. Trong một tuyên bố gửi tới trang Aftermath và được cập nhật vào trang FAQ của game ngay sau đó, nhà phát triển House House thừa nhận rằng họ đã sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) một cách tiếtn kiệm vào giai đoạn cuối của quá trình phát triển Big Walk để vượt qua một số thách thức kỹ thuật và lỗi khó nhằn.

Việc sử dụng AI ở mức độ giới hạn này – theo House House là chiếm chưa đến 0,1% mã nguồn của Big Walk – bắt nguồn từ một lỗi cứng đầu trên engine Unity khiến trò chơi bị chậm lại do các bóng đổ dài vô tận trong một số tình huống. Sau khi tham khảo ý kiến của một kỹ sư Unity, người cho biết việc sửa lỗi này là không thể, House House đã thử hỏi một chatbot LLM và nhận được gợi ý cách sửa. Họ đã phải chỉnh sửa rất nhiều để tạo ra 10 dòng mã cuối cùng nằm trong bản game hoàn chỉnh.

House House cho biết họ không công bố việc sử dụng LLM này khi phát hành game lên Steam vào đầu năm nay vì nền tảng của Valve không yêu cầu khai báo mã nguồn hay việc sử dụng chatbot. Trên thực tế, biểu mẫu khai báo AI của Valve dành cho các nhà phát triển tập trung vào nội dung do AI tạo ra chứ không phải các cải tiến về hiệu suất từ môi trường phát triển game hiện đại có tích hợp sẵn công cụ AI.

Tuy nhiên, giải thưởng IGF lại không có sự phân biệt nào như vậy đối với việc sử dụng AI, điều này đã khiến House House phải nhắc đến bản vá lỗi có sự hỗ trợ của AI khi nộp game xét giải thưởng. Một phiên bản của tuyên bố này hiện được công khai vì nó đã trở thành vấn đề được công chúng quan tâm.

House House viết rằng đây không phải là sự ủng hộ hay biện hộ cho việc sử dụng công cụ AI, dù là nhỏ nhất. Họ bày tỏ sự lo ngại rằng việc tự nguyện công khai như thế này có thể góp phần bình thường hóa công nghệ hoặc coi nó là điều tất yếu. Họ ủng hộ công việc của những người đang cố gắng hạn chế tác hại mà AI tạo sinh gây ra cho trò chơi điện tử và thế giới, đồng thời gửi lời xin lỗi vì việc sử dụng LLM của Big Walk có thể không đáp ứng tiêu chuẩn của họ.

Góc nhìn trái chiều trong cộng đồng

Việc biết được thông tin khai báo về AI của House House đã gây tổn thương sâu sắc cho một số giám khảo IGF, những người từng có sự kết nối đặc biệt với Big Walk. Trong một bài đăng blog, giám khảo Austin Walker gọi tựa game này là một thành tựu đáng chú ý, đẹp đẽ và mang lại trải nghiệm giải đố hiếm có trong thế giới số. Giám khảo Damon Reece cũng chia sẻ rằng trò chơi mang ý nghĩa đặc biệt và tạo ra phản ứng cảm xúc mạnh mẽ cho anh.

Nhưng khi xét giải thưởng IGF, Walker và Reece nằm trong số những người cho rằng dù chỉ sử dụng AI ở mức độ tối thiểu, điều đó cũng làm lu mờ sự tôn trọng sâu sắc dành cho tác phẩm. Reece viết rằng đây là nỗi đau cần phải chấp nhận để lái văn hóa ngành game rời xa hướng đi này, ưu tiên sự sáng tạo và lao động của con người.

Kể từ khi House House đưa ra công bố công khai, phe chống AI trong ban giám khảo IGF đã nhận được nhiều sự ủng hộ từ những người hâm mộ thất vọng và các nhà quan sát trong ngành. Trong những ngày qua, trang Steam của game đã hứng chịu hơn 400 đánh giá tiêu cực, dù các công cụ chống đánh giá tiêu cực của Steam đã hạn chế phần nào tác động đến tổng điểm đánh giá của trò chơi.

Tuy nhiên, những người khác cảm thấy việc House House sử dụng AI ở mức độ tương đối tối thiểu đang bị thổi phồng quá mức. Họ cho rằng điều quan trọng là phải phân biệt giữa các trò chơi sử dụng LLM như một giải pháp cứu cánh cuối cùng cho kỹ thuật, với những tựa game phụ thuộc hoàn toàn vào AI để tạo ra phần lớn nghệ thuật, âm nhạc hoặc cốt lõi của engine game.

Giám khảo IGF Liz Ryerson chia sẻ trên mạng xã hội rằng cô không thấy việc sử dụng AI của House House đủ điều kiện để bị tước quyền dự thi giải thưởng, và việc mọi người xem mọi cấp độ vi phạm đều nghiêm trọng như nhau khiến cô cảm thấy phiền lòng. Cùng quan điểm, nhà văn Dominic Tarason phản đối ý kiến cho rằng House House phải chịu hình phạt nặng nề chỉ vì chạm vào thứ công nghệ cấm kỵ này.

Tuy nhiên, nhà nghiên cứu AI Mike Cook lập luận trên blog của mình rằng việc sử dụng AI để sửa lỗi thay vì thuê chuyên gia đã phần nào làm giảm bớt tính con người trong quá trình phát triển game. Dù vậy, nhà phát triển kiêm giáo sư Brendan Keogh lại cho rằng thái độ không khoan nhượng tuyệt đối với bất kỳ hình thức AI tạo sinh nào cuối cùng sẽ phản tác dụng và gây nản lòng cho những nhà phát triển vốn đã rất băn khoăn nhưng vẫn dũng cảm công khai.