Sự trở lại của nhiên liệu hóa thạch tại Mỹ giữa làn sóng AI

Mỹ đang xây dựng cơ sở hạ tầng nhiên liệu hóa thạch nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trong một thập kỷ qua, trong khi tốc độ tăng trưởng của năng lượng tái tạo đang chậm lại, theo một báo cáo mới.

Nhu cầu điện cũng đang tăng nhanh hơn mức của hơn mười năm qua, với ngày càng nhiều trung tâm dữ liệu, nhà máy và xe điện kết nối vào lưới điện. Bất chấp nhu cầu ngày càng tăng đó, chính quyền Trump đã tìm cách kìm hãm các ngành công nghiệp năng lượng gió và mặt trời để ưu tiên nhiên liệu hóa thạch.

Theo báo cáo được công bố tuần trước bởi tổ chức phi lợi nhuận Environmental Defense Fund và công ty nghiên cứu Atlas Public Policy, bức tranh năng lượng của Mỹ đã bắt đầu thay đổi. Các tác giả cảnh báo rằng nếu tất cả các dự án khí đốt trong giai đoạn phát triển hoàn tất việc xây dựng, chúng có thể kéo theo tình trạng ô nhiễm lớn hơn và giá điện cao hơn trong nhiều thập kỷ tới.

Ngành điện lực Mỹ đang ở một bước ngoặt mới

Báo cáo cho biết: "Ngành điện lực Mỹ đang ở một bước ngoặt mới, với các quyết định được đưa ra ngày nay sẽ định hình chi phí, độ tin cậy và mức độ phát thải của lưới điện trong nhiều thập kỷ tới."

Mặc dù Mỹ vẫn tạo ra 60% lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch, năng lượng tái tạo đã nhanh chóng đạt được những bước tiến lớn. Lần đầu tiên vào năm 2024, năng lượng gió và mặt trời tạo ra lượng điện nhiều hơn than đá. Điện mặt trời là nguồn phát điện mới phát triển nhanh nhất trong năm đó, chiếm 81% công suất bổ sung. Trên toàn cầu, năng lượng mặt trời đã trở thành nguồn điện rẻ nhất ở phần lớn các nơi.

Sau đó, Donald Trump bước vào nhiệm kỳ tổng thống thứ hai với kế hoạch khai thác triệt để nhiên liệu hóa thạch, nguồn năng lượng ưa thích của ông cho các trung tâm dữ liệu khát điện. Chính quyền của ông đã tìm cách tiêu diệt các dự án năng lượng tái tạo bằng cách ban hành các lệnh dừng công việc, chặn giấy phép và loại bỏ các ưu đãi thuế. Chúng ta vẫn đang chứng kiến làn sóng các trang trại điện mặt trời và điện gió mới được thúc đẩy bởi chi phí tương đối thấp, mặc dù nhiều dự án trong số đó tạo thành làn sóng dự án cuối cùng được hưởng lợi từ các ưu đãi thời Biden.

Gió đang đổi hướng có lợi cho các nhà máy điện chạy bằng khí đốt. Theo báo cáo mới phân tích dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), kế hoạch cho cơ sở hạ tầng nhiên liệu hóa thạch mới đã tăng từ chỉ 5% tổng công suất mới vào năm 2024 lên tới 30% vào quý 2 năm 2026. Nếu xu hướng này tiếp tục, nhiên liệu hóa thạch có thể chiếm 70% danh mục phát triển vào cuối thập kỷ này. Công suất hóa thạch được lên kế hoạch sẽ đạt 68 gigawatt vào năm 2030, phản ánh mức tăng 45% so với các kế hoạch xây dựng chỉ sáu tháng trước đó.

Nhiều kế hoạch trong số đó vẫn có thể đổ bể, đặc biệt nếu các dự báo về nhu cầu năng lượng của trung tâm dữ liệu AI bị phóng đại. Nhưng hiện tại, các dự án năng lượng tái tạo đang bị hủy bỏ với tốc độ nhanh hơn nhiên liệu hóa thạch, lần lượt ở mức 4,9% so với 2,9%.

Các trang trại điện mặt trời và điện gió quy mô lớn mới vẫn vượt trội hơn khí đốt về mặt chi phí, ở mức trung bình từ 68 đến 69 USD mỗi megawatt-giờ so với 90 USD mỗi megawatt-giờ đối với các nhà máy điện khí tự nhiên chu trình hỗn hợp mới, báo cáo cho biết. Nhiên liệu hóa thạch cũng chịu sự biến động giá ngày càng tăng, đặc biệt kể từ khi Mỹ khơi mào xung đột với Iran. Các nhà máy điện khí và than cũng thải ra các chất ô nhiễm không khí và khí nhà kính gây biến đổi khí hậu, dẫn đến chi phí y tế cao hơn. Hóa đơn tiền điện đã tăng lên trên toàn quốc khi các công ty tiện ích nâng cấp lưới điện và xây dựng cơ sở hạ tầng năng lượng mới để đáp ứng nhu cầu gia tăng.